میزگرد تخصصی «تابآوری روانشناختی» با دبیری دکتر اشرف سادات موسوی، به همت مؤسسه رحمان (رشد، حمایت و اندیشه) و همکاری مؤسسه معین دوشنبه ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ برگزار شد. این نشست با تمرکز بر دو محور اصلی «مفهوم و سازوکارهای تابآوری» و «نقش نهادهای مدنی در تقویت تابآوری روانی دوران جنگ و پساجنگ» برگزار شد.
در این نشست، آرزو دیداری، دکتر مریم رسولیان و دکتر امیرحسین جلالی ندوشن به نقد رویکردهای رایج به تابآوری پرداختند. در جمعبندی نهایی تأکید شد که «تابآوری به معنای بازگشت به حالت اولیه نیست، بلکه هدف، حفظ کارکرد روانی و رسیدن به عاملیت جمعی است.»
دکتر رسولیان با اشاره به رواج گفتمان تابآوری در شرایط دشوار زندگی گفت: «تا دو سال پیش تابآوری دغدغه ذهنی ما نبود.» وی تابآوری را شامل سه سطح فردی، اجتماعی و ساختاری دانست و با استناد به آمار جهانی، سهم تابآوری ساختاری را در سلامت روان جامعه ۴۰ درصد اعلام کرد و هشدار داد: «تابآورترین افراد هم در غیاب ساختارهای حمایتی فرسوده میشوند.»
دکتر جلالی ندوشن در نقد دیگری مطرح کرد که: «تابآوری در ایران از یک مفهوم پیچیده به شعار اخلاقی و ابزار سرزنش تقلیل یافته است. وقتی به جامعه فروپاشیده میگوییم تابآور باش، القا میکنیم مشکل از توست.» او تأکید کرد که تابآوری مفهومی «پیشابحران» است نه نسخهای پس از ویرانی، و از پدیده «آیندهباختگی» در جامعه ایران گفت: «نظرسنجیها نشان میدهد مردم احساس فقدان آینده دارند.»
آرزو دیداری اما بر حرکت از قربانی به عاملیت تأکید کرد: «هدف این نیست که به تنهایی از بحران عبور کنیم، بلکه تلاش میکنیم فرد توانایی انجام کار جمعی برای تغییر شرایطش را داشته باشد.» او تابآوری را «امری جمعی» دانست و گفت: «انسان در انزوا نمیتواند تابآور شود.» همچنین مطالبهگری نهادهای مدنی را «یک کنش رواندرمانی» خواند که حس ناامیدی را کاهش میدهد.
میزگرد «تابآوری روانشناختی» با تأکید بر این نکته به پایان رسید که در شرایط کنونی ایران، تابآوری نمیتواند و نباید به یک وظیفه فردی و اخلاقی تقلیل یابد. مهمترین دستاورد نشست، تغییر نگاه از «چگونه تاب بیاوریم» به «چه ساختارهایی باید پیش از بحران ساخته شود» بود. هر سه سخنران بر این باور همگرا بودند که تنها از طریق تقویت نهادهای مدنی، مطالبهگری، بازسازی اعتماد اجتماعی، همصدایی، سوگواری ملی و پرهیز از خودفریبی جمعی میتوان از بحرانهای کنونی و آینده عبور کرد؛ نه با سرزنش قربانیان و شعارهای اخلاقیِ توخالی.
این میزگرد تخصصی بدون حضور عموم برگزار شد و فیلم کامل آن در آپارات مؤسسه رحمان منتشر گردیده است.
https://www.aparat.com/v/jen1gpm
مؤسسه رحمان در میزگردهای «تابآوری» خود ابعاد این موضوع از جمله شهری، محیطزیستی و اقتصادی را در نظر گرفته است. با توجه به تمرکز مؤسسه معین بر موضوع مراقبت و سلامت روان فعالان اجتماعی، در این میزگرد که بعد روانشناسی تابآوری را بررسی کرده است با موسسه رحمان همکاری کرده است.
